Oryginalny artykuł naukowy
Studia Ucrainica Varsoviensia

Oles Barlih. Queeryzowanie mitów w procesie legitymizacji

2025, 13, Numer 13

Ali Karakaya

0000-0002-8578-4013

DOI

10.31338/2299-7237suv.13.5

Data publikacji

25.06.2025

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych, Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo, nauki socjologiczne

Język publikacji

Polski, Angielski

Pliki do pobrania

PDF 438 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:89

Liczba pobrań:31

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

W latach 90. wybitne krytyczki literackie Solomija Pawliczko i Tamara Hundorowa na nowo zdefiniowały relacje między społeczeństwem totalitarnym a rozwojem literatury na Ukrainie. Pawliczko argumentowała, że w dawnym kolonialnym i totalitarnym społeczeństwie ukraińskim poszukiwanie nowoczesnego ideału wiąże się z ponownym spojrzeniem na niegdyś zakazaną przeszłość historyczną oraz zwróceniem się ku Zachodowi (2002). Proces ten łączy się z tym, co Hundorowa (2013) określiła jako desakralizację literatury zapoczątkowaną przez postmodernizm. Innymi słowy, odejście od tradycyjnych norm i tematów literackich jest integralną częścią tych poszukiwań. Rodzi to kluczowe pytanie, czy ów zwrot obejmuje również narracje queerowe, które niedawno pojawiły się we współczesnej literaturze ukraińskiej. Narracje te można badać jako konstrukty, a nie jako coś z natury naturalnego lub „oryginalnego” – jak ujęła to Judith Butler (1990) – co pozwala lepiej zrozumieć, w jaki sposób tradycyjne kategorie płciowe są podważane w literaturze. Pojawienie się narracji niekonformistycznych płciowo i queerowych przyczynia się do szerszej legitymizacji queerowości w dyskursie literackim. W niniejszym artykule sztuki Olesa Barliha ze zbioru "Zvíri podyvliatstsa zamist tebe" (Zwierzęta będą patrzeć zamiast ciebie) są analizowane zarówno jako performatywne akty queerowości, jak i formy aktywizmu kulturowego. Analiza skupia się na genezie narracji homoerotycznych oraz sieci postaci, aby ukazać formy intertekstualnej zabawy – takie jak pastisz, parodia i burleska – jako sposoby podważania tradycyjnej polityki płciowej na Ukrainie. W przeciwieństwie do powszechnych poglądów, które przedstawiają reprezentacje queerowości jako paradoksalne lub infantylizowane, niniejszy artykuł bada przejawy odmienności u Barliha, jego fantasmagoryczne postacie oraz proces dekonstrukcji normatywnego dyskursu. W ten sposób podkreślono rolę autora w promowaniu i legitymizacji literatury queer na Ukrainie po Euromajdanie.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Arrowsmith Nancy, Field Guide to the Little People: A Curious Journey Into the Hidden Realm of Elves, Faeries, Hobgoblins, and Other Not-So-Mythical Creatures. Illustrated ed., Llewellyn Worldwide, 2009.

Bane Theresa, Encyclopedia of Demons in World Religions and Cultures, McFarland, 2016.

Banham Martin, ed., The Cambridge Guide to Theatre. Cambridge University Press, 1995.

Barlìg Oles, Interview. Conducted by Ali Karakaya, 20 October 2024.

Barlìg Oles, "Gei-Iiteratura: Ukraïns'kyi shliakh do lehitymizatsii." Odyn z nas, No. 65, 2010, pp. 37-39.

Barlìg Oles, Zvìrì podivlǎtsâ zamìst tebe. Krok. 2017.

Blìnova N. V., Ìvan Pavlovič Bahrânij: Do 100-rìččâ vìd dnâ narodžennâ: Bìobìblìografi čnij pokazhčik. Oblasna unìversalna naukova bìblìoteka, 2005.

Bober Phyllis Fray, "Cernunnos: Origin and Transformation of a Celtic Divinity." American Journal of Archaeology, Vol. 55, No. 1, January 1951, pp. 13-51. Archaeological Institute of America, https://www.jstor.org/stable/501179, accessed 3 November 2024.

Butler Judith, Gender Trouble. Routledge, 2006.

Byghan Yowann, Sacred and Mythological Animals: A Worldwide Taxonomy. Illustrated ed., McFarland, 2020.

Campbell Joseph, The Hero with a Thousand Faces. 3rd ed., Princeton UP, 2004.

Chernetsky Vitaly, "Ukrainian Queer Culture: The Difficult Birth." Queer Stories of Europe, Cambridge Scholars Press, 2016, pp. 206-225.

Clandfield Peter and Conley Tim, "'YOU TALK LIKE A BOOK, DAD': Pedagogical Anxiety and 'Lolita.'" Soundings: An Interdisciplinary Journal, Vol. 88, No. 1/2, 2005, pp. 15-41. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/41179098, accessed 5 November 2024.

Fejes Nárcisz and Balogh Andrea P., editors. Queer Visibility in Post-socialist Cultures. Intellect Ltd, 2013.

https://doi.org/10.2307/j.ctv36xvmfb

Fickett-Wilbar David, "Cernunnos: Looking a Different Way." Proceedings of the Harvard Celtic Colloquium, Vol. 23, 2003, pp. 80-111. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/25660728, accessed 6 November 2024.

Fletcher Judith, "Introduction." Myths of the Underworld in Contemporary Culture: The Backward Gaze. Classical Presences, Oxford Academic, 2019.

https://doi.org/10.1093/oso/9780198767091.003.0006

Foucault Michel, The History of Sexuality, Volume I: An Introduction. Translated by Robert Hurley, Vintage Books, 1978.

Gundorova Tamara, Pislâchornobilska bìblìoteka. Ukraïnskij lìteraturnij postmodern. Kiïv: Kritika, 2005.

Gundorova Tamara, Kìtč i literatura. Travestiï. Kiïv: Fakt, 2008.

Grabovič Grigorij [George Grabowicz], “Semantika kotlârevŝini.” Sučasnìst, No. 5, 1995, pp. 65-72.

Harris Daniel, "The Death of Camp: Gay Men and Hollywood Diva Worship, from Reverence to Ridicule." Salmagundi, No. 112, 1996, pp. 166-191. JSTOR, http://www.jstor.org/stable/40548907. Accessed 2 November 2024.

Hilton-Morrow Wendy and Kathleen Battles. Sexual Identities and the Media: An Introduction. 1st ed., Routledge, 2015.

https://doi.org/10.4324/9780203114513

Gorčinska Oleksandra, "Na pitannâ pro te, čomu Babkìna virìšila 'oseliti' u svoïh knigah LGBTI-heroïv." Čytomo, 2 November 2023, https://chytomo.com/u-nas-pro-takene-hovoriat-istoriia-rozvytku-lhbt-literatury-v-ukraini/.

Graborìvska Ìrina, "Sučasna ukraïnska genderna polìtika u svìtlì êvrocivìlìzatsìjnikh prahnen' Ukraïni." Ukraïnoznavčij almanah, Vol. 18, 2013.

Jameson Fredric, Postmodernism, or, the Cultural Logic of Late Capitalism. Duke University Press, 1991.

https://doi.org/10.1215/9780822378419

Kachuba John B., Shapeshifters: A History. Reaktion Books, 2019.

Kamuflaž Kolâ, “«Hoču zabiti vse, jak strašnij son».” Gej-Alâns UKRAÏNA, 14 Aug. 2015, www.anetta-publishers.com/presses/190, accessed 16 October, 2024.

Kovacs, Maureen Gallery, translator. The Epic of Gilgamesh. Illustrated and revised ed., Stanford University Press, 1989, p. 42.

Lavrik Denis, "Gomofobiâ v Ukraïni: Tendenciï postmajdanogo perìodu." Commons, 18 May 2015, https://commons.com.ua/uk/gomofobiya-v-ukrayini/, accessed 27 October 2024.

Leszkowicz Paweł, "Queer Ukraine: Images, Ideas, Struggles." Als der Krieg kam … Neue Beiträge zur Kunst in der Ukraine, edited by Kilian Heck and Aleksandra Lipińska, arthistoricum, 2023, pp. 134-160. accessed 28 October 2024.

https://doi.org/10.11588/arthistoricum.1227.c17107

Martsenyuk Tamara, "Sexuality and Revolution in Post-Soviet Ukraine: LGBT Rights and the Euromaidan Protests of 2013-2014." Journal of Soviet and Post-Soviet Politics and Society, Vol. 2, No. 1, 2016.

Martsenyuk, Tamara. "The State of the LGBT Community and Homophobia in Ukraine." Problems of Post-Communism, Vol. 59, No. 2, 2012, pp. 51-62.

https://doi.org/10.2753/PPC1075-8216590205

Molodìna Alona, "Fìlosofsko-Kulturologični Aspekti Konceptualìzatsìï Kvìr-Ìdentičnostì." Visnik Kiïvskogo Nacìonalnogo Unìversitetu ìmenì Tarasa Ševčenka, Vol. 39, 2021, pp. 21-40. National Academy of Managerial Staff of Culture and Arts, Kyiv. orcid.org/0000-0003-1791-3474.

Poda O. Û., "Odin ì bez nas, abo problemi gej-presi." Učënye zapisky Tavričeskogo natsionalnogo universiteta im. V. I. Vernadskogo. Seriâ "Filologiâ," Vol. 20, no. 4, 2007, pp. 141-145. UDK 070.489-055.1.

Plahotnik Olga, Imaginaries of Sexual Citizenship in Post-Maidan Ukraine: A Queer Feminist Discursive Investigation. PhD thesis, The Open University, 2019.

https://doi.org/10.21954/ou.ro.0000f515

Puar Jasbir K., "Introduction: Homonationalism and Biopolitics." Terrorist Assemblages: Homonationalism in Queer Times, Duke University Press, 2007, pp. 1-36. JSTOR, accessed 16 December 2024.

https://doi.org/10.2307/j.ctv1131fg5.4

Râbčenko M., "Kvìr-Ìdentičnìst u Sučasnìj Ukraïnskìj Prozì." Visnik Kiïvskogo Nacionalnogo Unìversitetu ìmenì Tarasa Ševčenka, Vol. 39, 2021, pp. 1-20.

https://doi.org/10.35619/ucpmk.v39i.507

Romanets Maryna, "Orients of the Mind: Deviance, Sexual Enlightenment, and True Love in Fredericks's Degenerate Empress, Vynnychuk's Zhytiie haremnoie (Life in the Harem), and Parker's Roxelana & Suleyman." Canadian Review of Comparative Literature, Vol. 44, 2017, pp. 95-110.

https://doi.org/10.1353/crc.2017.0006

Salmon John, "St. Christopher in English Medieval Art and Life." Journal of the British Archaeological Association, Vol. 41, No. 1, 1936, pp. 76-109. Taylor & Francis Online, Published online 21 September 2017.

https://doi.org/10.1080/00681288.1936.11894007

Sonya. Folio. https://folio.com.ua/books/Sonya?srsltid=AfmBOopFco7-jJoEinb-6gkEadbhl6JWjPZv9aNQb9gWybIuHlFi90ev, accessed 17 October, 2024.

Soroka Yuliia, et al. "Perverts or Heroes in the Post-Socialist 'Cold War': Formula Stories of Lesbian/Bisexual/Queer Women and Transgender People in Ukrainian Media." Symb: International Journal of Symbolic Logic, Vol. 47, No. 2, 2022.

https://doi.org/10.1002/symb.627

Tihovska Oksana Mihajlìvna, "Etnopsihologìchnij aspekt mifologìčnih uâvlen pro zagrobne žittâ dušì u folklorì ukraïncìv Zakarpattâ." Naukovij vìsnik Užgorodskogo unìversitetu: Seriâ: Filolohiâ, Vol. 1, No. 45, 2021, pp. 564-570., https://dspace.uzhnu.edu.ua/jspui/handle/lib/48999, 28 October 2024.

Vìnhranovskij Mikola, Kohana…, 1965, [http://ukrlit.org/vinhranovskyi_mykola_stepanovych/kokhana#google_vignette], accessed 21 October 2024.

Volosevič Ìnna, and Anastasìâ Šurenkova. Zvìt za Rezultatami Vseukraïnskogo Socìologìčnogo Doslìdžennâ «Čitannâ v Kontekstì Medìaspoživannâ ta Žyttekonstruïvannâ». Contract No. 81, 10 July 2020, Ukrainian Institute of Books, executed by Info Sapiens LLC, Kyiv, 2020.

Yukhimenko Vitaliy, Biographical details. Pocket Samovar, edited by Kate Shylo, https://www.pocketsamovar.com/new-page-12, accessed 6 November 2024.

Podobne publikacje