Grekokatoliccy i prawosławni święci i błogosławieni pogranicza polsko-ukraińskiego w świetle antroponimii

2023, 11, No. 11


Publication date

04.12.2023

Publishing model

open access

Field

Humanities

Discipline

literary studies, linguistics

Language of publication

Polish

Downloads

PDF 405 KB

Article

Number of views:97

Number of downloads:38

Crossref citations:0

Altmetric score:0


Abstract

The subject of the article are the names of the martyrs of the Polish-Ukrainian borderland at the turn of the 19th ant 20th centuries, presented in the context of their lives and religious and historical events. The aim of the discussion is to examine in a diachronic and comparative aspect the anthroponymic material excerpted from historio-graphic sources in relation to the former regional names of the borderland and ethnic lands of Ukraine. The conducted research showed a close relationship between the analyzed onimos and the Ukrainian anthroponymic system developed in historical times: the names in the Ukrainian language version are mostly confirmed in the Byzantine-Ruthenian calendar, and the surnames clearly refer to the anthroponymy of those parts of the Polish-Ukrainian border-land from which their bearers came, also revealed a significant resemblance to the names of the former Ukrainian territories: Volhynia and the Ruthenian voievodeship. The anthroponyms about Polish linguistic features testify to the specificity conditioned by the interethnic contacts typical of the borderland.

Keywords:

Bibliography

Bieńkowski L., Chełmska diecezja, II: Diecezja prawosławna [w:] Encyklopedia katolicka, pod red. R. Łukszyka, L. Bieńkowskiego, F. Gryglewicza, t. 3, Lublin 1989.

Bogdanowicz E., Nazwiska z komponentem -k- w części sufiksalnej na podstawie XVIII-wiecznych ksiąg metrykalnych południowej Białostocczyzny [w:] Onimizacja i apelatywizacja, pod red. Z. Abramowicz, E. Bogdanowicz, Białystok 2006.

Charkiewicz J., Święci Cerkwi prawosławnej w Polsce. Ilustrowana historia, Warszawa 2017.

Dacewicz L., Rola sufiksu -uk w kulturze nazewniczej Podlasia [w:] Manuscula Linguistica in honorem Aleksandrae Cieślikowa oblata, pod red. K. Rymuta, Kraków 2006.

Gil A., Chełmska diecezja unicka 1596–1810. Dzieje i organizacja, Lublin 2005.

Huk I., Klasyfikacja i analiza słowotwórcza antroponimów w dawnej ziemi chełmskiej [w:] „Warszawskie Zeszyty Ukrainoznawcze”, 6–7, 1998.

Kojder M., Antroponimia historyczna starostwa hrubieszowskiego w XVI i XVIII wieku, Lublin 2014.

Kojder M., Antroponimia historyczna wiernych chełmskiej diecezji grecko-unickiej (1662–1810), Lublin 2019.

Kuligowski J., Kościół Wschodni na Ziemi Chełmskiej i południowym Podlasiu od chrystianizacji do końca XVI wieku [w:] „Rocznik Mazowiecki”, 12, 2000.

Mytnik I., Antroponimia Wołynia w XVI–XVIII wieku, Warszawa 2010.

Mytnik I., Imiennictwo ziemi chełmskiej w XVI–XVII wieku, Warszawa 2017; e-book: Warszawa–Lublin 2019.

https://doi.org/10.32612/uw.9788395496400

Mytnik I., Słownik historyczno-etymologiczny antroponimów ziemi chełmskiej XVI–XVII wieku, Warszawa 2017; e-book: Warszawa–Lublin 2022.

Olejnik M., Antroponimia starostwa grabowieckiego (XVI–XVIII w.), Lublin 2019.

Rymut K., Nazwiska Polaków. Słownik historyczno-etymologiczny, t. 1–2, Kraków 1999–2001.

Stocki J., Lwowski Sobór 8-10 marca 1946 roku: przygotowania, przebieg i skutki. Rola systemu totalitarnego [w:] „Pamięć i Sprawiedliwość”, 1 (14), 2009.

Vincenz A., Traité d’anthroponymie houtzoule, München 1970.

Wojewoda Z., Zarys historii Kościoła greckokatolickiego w Polsce w latach 1944–1989, Kraków 1994.

Wolnicz-Pawłowska E., Antroponimia łemkowska na tle polskim i słowackim XVI–XIX wiek, Warszawa 1993.

Wolnicz-Pawłowska E., Osiemnastowieczne imiennictwo ukraińskie w dawnym województwie ruskim, Wrocław 1978.

Złotkowski P., Antroponimia historyczna mieszczan i chłopów Brańska i okolic w ujęciu statycznym i dynamicznym, Lublin 2017.

Бубній М., Іван Зятик, Львів 2003. [Bubnìj M., Ìvan Zâtik, Lʹvìv 2003.]

Енциклопедія історії України, pед.: В. Смолій et al., т. 1–10, Київ 2003–2019. [Enciklopedìâ ìstorìï Ukraïni, red. V. Smolìj et al., t. 1–10, Kiïv 2003–2019.]

Енциклопедія українознавства, pед. В. Кубійович, т. 1–14, Львів 1993–2003. [Enciklopedìâ ukraïnoznavstva, red. V. Kubìjovič, t. 1–14, Lʹvìv 1993–2003.]

https://doi.org/10.1007/BF02852304

Микуш І., Сиртин Р., Блаженна Олімпія Біда свідок невинних страждань монашества, 2005, http://www.sokal.lviv.ua/relihiia-olimpiia_bida.html, [12.10.2022]. [Mikuš Ì., Sirtin R., Blaženna Olìmpìâ Bìda svìdok nevinnih straždanʹ monašestva, 2005.]

Чучка П., Прізвища закарпатських українців. Історико-етимологічний словник, Львів 2005. [Čučka P., Prìzviŝa zakarpatsʹkih ukraïncìv. Ìstoriko-etimologìčnij slovnik, Lʹvìv 2005.]

Чучка П., Слов’янські особові імена українців, Ужгород 2011. [Čučka P., Slov`ânsʹkì osobovì ìmena ukraïncìv, Užgorod 2011.]

Ящук Л., Антропонімія Житомирщини ХVІ–ХVІІ ст.: автореф. дис. … канд. філол. наук, Київ 2008. [Âŝuk L., Antroponìmìâ Žitomirŝini ХVІ–ХVІІ st.: avtoref. dis. … kand. fìlol. nauk, Kiïv 2008.]

Similar publications