Oryginalny artykuł naukowy
Studia Ucrainica Varsoviensia

Motyw wyzwolenia ze strachu w twórczości Oksany Zabużko

2025, 13, Numer 13

Tetiana Grebeniuk

0000-0003-1910-5411

University of Warsaw, Institute of Ukrainian Studies, Department of Cultural and Ukrainian Studies

DOI

10.31338/2299-7237suv.13.6

Data publikacji

25.06.2025

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk społecznych, Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

literaturoznawstwo, psychologia

Język publikacji

Polski, Angielski

Pliki do pobrania

PDF 393 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:71

Liczba pobrań:41

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

W twórczości Oksany Zabużko, jednej z najwybitniejszych współczesnych ukraińskich pisarek, trauma objawia się przede wszystkim jako wszechobecny lęk. To właśnie on paraliżuje bohaterów, utrudniając im zarówno osobistą samorealizację, jak i dekolonizację Ukrainy oraz budowanie pełnoprawnej podmiotowości politycznej narodu. Analizując prozę autorki jako spójny hipertekst, możemy prześledzić, jak jej bohaterowie zmagają się z totalitarnym systemem, który dla utrzymania kontroli posługuje się strachem. Ta literacka ewolucja wiernie odzwierciedla przemiany w mentalności Ukraińców od lat 80. XX wieku aż po dzień dzisiejszy. Dobrym tego przykładem jest przejście od obrazu społeczeństwa sparaliżowanego trwałym lękiem (w opowiadaniu Siostro, siostro) do konstatacji, że dla pokolenia ery Majdanu strach ten jest już tylko przeszłością (w tekście Wstęp wzbroniony do sali widowiskowej po trzecim dzwonku). Głównym celem tego artykułu jest analiza artystycznych sposobów, za pomocą których autorka ukazuje proces wyzwalania się z totalitarnego strachu w różnych okresach swojej twórczości.

Słowa kluczowe:

Bibliografia

Гурнік І., Забужко О., Ієрихонські трубачі. Код Гурніка, Переклад: Стефан Забужко, Київ 2019. [Hurnik I., Zabuzhko O., Iyerykhons’ki trubachi. Kod Hurnika, translation: Stefan Zabuzhko, Kyyiv 2019.]

Забужко О., Альбом для Густава [в:] Забужко О., Після третього дзвінка вхід до зали забороняється. Повісті та оповідання, Київ 2017. [Zabuzhko O., Al’bom dlya Hustava [in:] Zabuzhko O., Pislya tret’oho dzvinka vkhid do zaly zaboronyayet’sya. Povisti ta opovidannya, Kyyiv 2017.]

Забужко О., Музей покинутих секретів, Київ 2010. [Zabuzhko O., Muzey pokynutykh sekretiv, Kyyiv 2010.]

Забужко О., Після третього дзвінка вхід до зали забороняється [в:] Забужко О., Після третього дзвінка вхід до зали забороняєть ся. Повісті та оповідання, Київ 2017. [Zabuzhko O., Pislya tret’oho dzvinka vkhid do zaly zaboronyayet’sya [in:] Zabuzhko O., Pislya tret’oho dzvinka vkhid do zaly zaboronyayet’sya. Povisti ta opovidannya, Kyyiv 2017.]

Забужко О., Сестро, сестро [в:] Забужко О., Після третього дзвінка вхід до зали забороня-ється. Повісті та оповідання, Київ 2017. [Zabuzhko O., Sestro, sestro [in:] Zabuzhko O., Pislya tret’oho dzvinka vkhid do zaly zaboronyayet’sya. Povisti ta opovidannya, Kyyiv 2017.]

Український палімпсест. Оксана Забужко в розмові з Ізою Хруслінською, Хруслінською; [пер. з польської Д. Матіяш; за ред І. Андрусяка], Київ 2014. [Ukrayins’kyy palimpsest. Oksana Zabuzhko v rozmovi z Izoyu Khruslins’koyu; [translated from Polish by D. Matiyash, ed. by I. Andrusyaka, Kyyiv 2014.]

Arendt H., May N., The origins of totalitarianism, Cleveland and New York 1958.

Erll A., Remembering across Time, Space, and Cultures: Premediation, Remediation and the "Indian Mutiny" [in:] Mediation, Remediation, and the Dynamics of Cultural Memory, ed. by Astrid Erll and Ann Rigney, Berlin, New York 2009, pp. 109-138.

https://doi.org/10.1515/9783110217384.2.109

Fear [in:] Cambridge Dictionary, https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/fear.

Hirsch M., The Generation of Post-memory [in:] Poetics Today, No. 29(1), 2008, pp. 103-129.

https://doi.org/10.1215/03335372-2007-019

Kundera M., The Tragedy of Central Europe [in:] Re:Thinking Europe: Thoughts on Europe: Past, Present and Future, ed. by Yoeri Albrecht and Mathieu Segers, Amsterdam 2016, pp. 191-214.

https://doi.org/10.1515/9789048533084-015

Martinjak Ratej A., Apocalyptic Elements and Fear in Totalitarian Regimes [in:] Disputatio philosophica: International Journal on Philosophy and Religion, No. 14.1, 2012, pp. 49-57.

Robin C., Fear: The history of a political idea, Oxford 2004.

https://doi.org/10.1093/oso/9780195157024.001.0001

Terror [in:] The Britannica Dictionary, http://surl.li/tnoorn.

Zabuzhko O., Fieldwork in Ukrainian Sex. Trans. Halyna Hryn, Las Vegas 2011.

Podobne publikacje