pl
Oryginalny artykuł naukowy
Studia Ucrainica Varsoviensia

Motyw choroby i dysfunkcji w powieści Marii Matios Słodka Darusia

2019, 7, Numer 7

Marta Zambrzycka

0000-0002-2123-8531

University of Warsaw, Department of Ukrainian Studies

University of Warsaw, Faculty of Linguistics Applied, Department of Ukrainian Studies

DOI

10.5604/01.3001.0013.6385

Data publikacji

27.11.2019

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 3.0 PL, CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii

Język publikacji

polski

Pliki do pobrania

PDF 407 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:168

Liczba pobrań:46

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The text concerns the subject of the disease in Ukrainian literature based on the novel by Maria Matios Sweet Darusia. The novel was published in 2003, has received many awards and is one of the most famous Ukrainian novels of the last decades. Many Ukrainian literary scholars have written about this novel, including Sofi a Filonenko, Jaroslaw Holoborodko, Nila Zborowska and Tamara Hundorowa. Maria Matios analyzes in Sweet Darusia an illness as a metaphor for social and cultural phenomena. In the fi rst part of my paper, I analyse the metaphor of a disease and dysfunction in Ukrainian literature. The second part of the text is about a disease as a consequence of the traumatic experience of the heroine, in which Maria Matios illustrates the problems of memory of the Ukrainian nation. Diseases, dysfunctions, and pathological states are quite popular motifs in the Ukrainian prose of the independence period. They appear, among others, in the texts of Yuri Andrukhovych, Stepan Procuik, Oksana Zabuzko, Yuri Gudz, and Yuri Izdryk. All mentioned authors combine a state of disease with the mental, political and economic condition of post-Soviet society. In Ukrainian prose, the disease is a posttraumatic symptom, manifested in both the individual plan – in the hero’s body and psyche – and also with a broader, over-individual dimension, allowing to diagnose the condition of post-totalitarian space residents. In the novel Sweet Darusia, physical suff ering and illness of the main character is an image of a historical trauma experienced by totalitarian society. The illness in this novel is the starting point for self-refl ection and the stimulus to construct new identifi cation, basing on what is individual, human, intimate but often painful and difficult to accept.

Słowa kluczowe:

choroba,dysfunkcja,literatura,tożsamość,trauma,illness,disfunction,literature,identity

Bibliografia

Andrejčik M., Ìntelektual âk geroj ukraïnsʹkoï prozi 90-h rokìv XX st, Lʹvìv 2014.

Boruszkowska I., Literackie aut/pato/grafi e -szkice, Kraków 2016.

Eco U., Historia brzydoty, Przekład zbiorowy, Poznań 2016.

Evdokimov P., Życie duchowe w mieście, tłum. M. Żurowska, Poznań 2011.

Goloborodʹko ., Socìumnij ìnter`êr či psihologìčnij dizajn (Hudožnì dilemi Marìï Matìos) [v:] „Slovo ì čas”, 12, 2008, s. 81-85.

Gundorova T., Postkolonìalʹnij roman generacìjnoï travmi ta postkolonìalʹne čitannâ na shodì Êvropi [v:] Postkolonìalìzm, generacìï, kulʹtura, za red. A. Matusâk, T. Gundorovo, Kiïv 2014, s. 26-45.

Hundorowa T., Czarnobyl, nuklearna apokalipsa i postmodernizm [w:] „Teksty Drugie”, 6, 2014, s. 249-263.

Matios M., Słodka Darusia. Dramat na trzy życia, tłum. A. Korzeniowska-Bihun, Warszawa 2010.

Misztal W., Cisza i milczenie: aktualność propozycji chrześcijańskiej [w:] „Analecta Cracoviensia”, 45, 2013, s. 185-203.

Okupnik M., W niewoli ciała. Doświadczenie utraty zdrowia i jego reprezentacje, Kraków 2018.

Ostapčuk T., Movčannâ âk motiv oporu v postkolonìalʹnomu tekstì (na materìalì romanìv A. Roj Bog drìbnicʹ ta M. Matìos Solodka Darusâ [v:] „Naukovì pracì. Lìteraturoznavstvo”, т. 219, vyp. 231, 2014, с. 79-83.

Paczkowski M., Doświadczenie choroby i troska o chorych w monastycyzmie starochrześcijańskim [w:] Doświadczenie choroby w perspektywie badań interdyscyplinarnych, pod red. B. Płonki-Syroki i M. Skrzypka, Wrocław 2010, s. 465-493.

Panczenko A., Staroruskie szaleństwo Chrystusowe jako widowisko [w:] Semiotyka dziejów Rosji, tłum. B. Żyłko, Łódź 1993.

Paprocki H, Lew i mysz. Tajemnica człowieka. Esej o bohaterach Dostojewskiego, Białystok 1997.

Pekala-Gawęcka D., Antropologiczne spojrzenie na chorobę jako zjawisko kulturowe [w:] „Medycyna Nowożytna”, 1-2, 1994, s. 5-16.

Sajewska D. „Chore sztuki”. Choroba/tożsamość/dramat, Kraków 2005.

Siwicka M., Obraz zarazy ateńskiej w relacji Tukidydesa [w:] Doświadczenie choroby w perspektywie badań interdyscyplinarnych, pod red. B. Płonki-Syroki i M. Skrzypka, Wrocław 2010, s. 435-444.

Sontag S., Choroba jako metafora, AIDS i jego metafory, tłum. J. Anders, Kraków 2016.

Suszek E., Milczeć na wiele sposobów Milczenie w fi lozofi i i nie tylko [w:] „Czasopismo Filozofi czne”, 7, 2011, s. 1-23.

Ursulenko A., Czy ślepcy widzą lepiej? Motywy ślepoty i nadprzyrodzonego postrzegania w twórczości ukraińskich romantyków [w:] „Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich. Slavica Wratislaviensia”, CLXI, Wrocław 2015, s.137-146.

Vigarello G., Historia zdrowia i choroby, tłum. M. Szymańska, Warszawa 2011.

Wodziński C., Św. Idiota, Gdańsk 2000.

Podobne publikacje