pl
Oryginalny artykuł naukowy
Studia Ucrainica Varsoviensia

Świat po katastrofie. Motywy postczarnobylskie w powieści Очамимря Ołeksandra Irwańca i w dramacie Na początku i na końcu czasów Pawła Arje

2019, 7, Numer 7

Marta Zambrzycka

0000-0002-2123-8531

University of Warsaw, Department of Ukrainian Studies

University of Warsaw, Faculty of Linguistics Applied, Department of Ukrainian Studies

Paulina Olechowska

0000-0003-1375-8921

Uniwersytet Warszawski

DOI

10.5604/01.3001.0013.6174

Data publikacji

27.11.2019

Model publikowania

open access

Rodzaj licencji

CC BY 3.0 PL, CC BY 4.0 Int.

Dziedzina

Dziedzina nauk humanistycznych

Dyscyplina

językoznawstwo, literaturoznawstwo, nauki o kulturze i religii

Język publikacji

polski

Pliki do pobrania

PDF 429 KB

Artykuł

Liczba wyświetleń:126

Liczba pobrań:44

Cytowania Crossref:0

Wynik Altmetric:0

Abstrakt

The subject of the article is the analysis of post-Chernobyl themes in the novel by Oleksandr Irwaniec Ochamimriya and in Pawel Arje’s play At the beginning and end of time. The Chernobyl disaster played a key role in the development of contemporary Ukrainian literature and culture. Chernobyl very quickly became a universal metaphor that have gone far beyond ecology and into a cultural and political context. In both works, the atomic explosion (taken literally by Arje, as the explosion of the No. IV reactor in Chernobyl and by Irvacek more vaguely as an explosion) is a key element of the plot, aff ecting both the fate of the characters and the shape of the surrounding reality. Although these works belong to two diff erent literary genres and showcase two diff erent conventions of presenting reality, they are connected by a post-apocalyptic vision of the world and the concept of a looping time. The heroes of both texts live in a time after the catastrophe, deprived of civilized goods and isolated from the rest of the world. In the novel by Irwaniec, this time after the catastrophe is a sort of “new medieval” with a decidedly pessimistic expression while in Arje’s drama the return to the pre-industrial worldview contains hope for fi nding traditional values. Both texts also address issues relevant to the modern post-Soviet society, but they do so in very different ways. Irwaneć uses grotesque, to deprive his characters of complexity, while Arje makes his characters deeply tragic and psychologically probable.

Słowa kluczowe:

Czarnobyl,katastrofa,apokalipsa,choroba,izolacja,Chernobyl,catastrophe,apocalypse,sickness,isolation

Bibliografia

Arje P., Na początku i na końcu czasów [w:] Nowy dramat ukraiński. W oczekiwaniu na Majdan. Tom 1, wyb., red. i wst. Anna Korzeniowska-Bihun i Andriej Moskwin, Warszawa 2015.

Boruszkowska I., Mapowanie apokalipsy – pustka i ślad czarnobylskiej zony w narracjach poczarnobylskich [w:] Po Czarnobylu. Miejsce katastrofy w dyskursie współczesnej humanistyki, pod red. I. Boruszkowskiej, K. Glinianowicz, A. Grzemskiej, P. Krupy, Kraków 2017, s. 80-90.

Gundorova T., Pìslâčornobilʹsʹka bìblìoteka. Ukraïnsʹkij lìteraturnij postmodernìzm, Kiïv 2013.

Gundorova T., Pìslâčornobilʹsʹka bìblìoteka. Ukraïnsʹkijlìteraturnij postmodernìzm, Kiïv 2013.

Gundorova T., Post-Čornobilʹ: transg̀resìï katastrofìzmu isučasna ukraïnsʹka kulʹtura [v:] Ukraïnsʹkì transg̀resìï ХХ–ХХІ st. Zvìlʹniti majbutnê vìd minulogo? Звільнити минуле від майбутнього?, Zvìlʹniti minule vìd majbutnʹogo?, za red. A. Matusâk, Vroclav-Lʹvìv 2012, s. 190-211.

Gundorova T., Postkolonìalʹnij roman generacìjnoï travmita postkolonìalʹne čitannâ na shodì Êvropi [v:] Postkolonìa lìzm, generacìï, kulʹtura, za red. A. Matusâk, T. Gundorova, Kiïv, s. 26-45.

Hnatiuk A., Pożegnanie z imperium. Ukraińskie dyskusje o tożsamości, Lublin 2003.

Ìrvanecʹ O., Očamimrâ. Povìstʹ bezvrem`ânih lìt, Kiïv 2003.

Jakubowska-Krawczyk K., S. Zhadan’s „Internat” as a tale of wandering – a man and a boy [w:] „Oriens Aliter” 1, 2019, s. 35-46.

Jakubowska-Krawczyk K., Zona Czarnobyl [w:] „Karta Kwartalnik Historyczny”, z. 67, 2010, s. 116-121.

Komarovskaâ T., Totalitarizm kak pričina i posledstvie apokalipsisav romane Margaret Ètvud Oriks i Krejk j povesti Tatʹâny Tolstoj Kysʹ [w:] W kręgu problemów antropologii literatury. Antropologia przyszłości, pod red. W. Supy, E. Pańkowskiej, Białystok 2018, s. 85-95.

Korzeniowska-Bihun A., Kilka słów o współczesnym dramacie ukraińskim [w:] Nowy dramat ukraiński. W oczekiwaniu na Majdan. Tom 1., wyb., red, wst.: A. Korzeniowska-Bihun i A. Moskwin, Warszawa 2015.

Levkìv K., Oleksandr Ìravnecʹ vipravlâê „vadisuspìlʹstva” [v:] „Studia Methodologica”, 32, 2011, s. 141-148.

Mościuszko M., Jurij Izdryk i fenomen stanisławowski – postmoderniści czy „spostmodernizowana” awangarda? [w:] „Slavia Orientalis”, LXV, 4/2016, s. 721-731.

Poturemecʹ Varvara Lìričnij ta ìronìčnij Oleksandr Ìrvanecʹ, Serìâ „Sučasnìukraïnsʹkì pisʹmenniki” Ìntelekt-relìz, vip. 24, 2018.

Zywert A., Witajcie w piekle (Metro 2033 Dmitrija Głuchowskiego) [w:] Fantastyka rosyjska dawniej i dziś, pod red. A. Polak, Katowice 2013, s. 159-177.

Podobne publikacje